Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC) đã tạo nên một làn sóng quan tâm lớn trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp cần nắm vững các điểm khác nhau giữa Thông tư 99 và Thông tư 200 để tránh những sai sót trong kỳ kế toán sắp tới có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý và tài chính, đặc biệt là khi Thông tư 99 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những thay đổi cốt lõi, từ hệ thống tài khoản đến cách trình bày báo cáo tài chính (BCTC) và giải pháp cập nhật phần mềm giúp kế toán vận hành trơn tru, đảm bảo tính chính xác và nhất quán trong dữ liệu kế toán của doanh nghiệp.
Mục lục
- 1 Tổng quan về sự thay đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99
- 2 Bảng so sánh chi tiết điểm khác nhau giữa Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC
- 3 Những thay đổi trọng yếu kế toán cần lưu ý
- 4 Lộ trình chuyển đổi sang Thông tư 99 cho doanh nghiệp
- 5 Omega sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi hệ thống theo Thông tư 99
- 6 Kết luận
Tổng quan về sự thay đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99
Sau hơn 1 thập kỷ vận hành, Thông tư 200 đã bộc lộ một số điểm chưa tương thích với sự phát triển của nền kinh tế số và chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS).
Thông tư 99/2025/TT-BTC được ban hành nhằm:
- Hiện đại hóa: Phù hợp với giao dịch điện tử và chứng từ số.
- Tiệm cận IFRS: Thu hẹp khoảng cách giữa kế toán Việt Nam và quốc tế.
- Cải cách hành chính: Cắt giảm các biểu mẫu không còn phù hợp, giảm áp lực cho kế toán.
Bảng so sánh chi tiết điểm khác nhau giữa Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC
Dưới đây là bảng tổng hợp giúp bạn có cái nhìn nhanh về những thay đổi quan trọng nhất:
| Tiêu chí | Thông tư 200/2014/TT-BTC | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Hệ thống tài khoản
|
Bao gồm một số tài khoản không còn phù hợp.
|
Tinh gọn & Sửa đổi: Loại bỏ một số tài khoản không còn phù hợp, gộp các tài khoản có tính chất tương đồng, đổi tên và thêm mới một số tài khoản để phản ánh rõ bản chất. |
| Doanh nghiệp cần sự chấp thuận bằng văn bản của Bộ Tài chính khi muốn bổ sung, sửa đổi tên, ký hiệu, nội dung hoặc phương pháp hạch toán của các tài khoản cấp 1, cấp 2. | Doanh nghiệp được tự xây dựng hệ thống chứng từ, sổ kế toán và tài khoản chi tiết (cấp 2, cấp 3) phải ban hành và tuân thủ quy chế hạch toán nội bộ. | |
| Chứng từ kế toán | Ưu tiên chứng từ giấy, chứng từ điện tử còn hạn chế. | Ưu tiên số hóa: Công nhận hoàn toàn giá trị pháp lý của chứng từ điện tử, chữ ký số. |
| Báo cáo tài chính | Cấu trúc truyền thống theo chuẩn mực cũ. Sửa đổi hoặc bổ sung chỉ tiêu phải xin Bộ Tài chính; hệ thống BCTC gồm 4 báo cáo. | Thay đổi mẫu biểu: Bổ sung các chỉ tiêu về giá trị hợp lý và giảm thiểu các chỉ tiêu trùng lặp.
BCTC gồm 4 báo cáo nhưng đổi tên theo chuẩn mới. Doanh nghiệp được bổ sung chỉ tiêu nếu thuyết minh rõ và ban hành quy chế nội bộ, nếu thay đổi bản chất chỉ tiêu phải xin Bộ Tài chính. |
| Nguyên tắc ghi nhận | Thiên về giá gốc | Chuyển dịch dần sang Giá trị hợp lý để phù hợp với biến động thị trường. |
| Đơn vị tiền tệ kế toán | VND; Doanh nghiệp được chọn ngoại tệ nếu đáp ứng điều kiện theo Luật Kế toán. | Doanh nghiệp có thể chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu phần lớn thu – chi bằng ngoại tệ. |
Những thay đổi trọng yếu kế toán cần lưu ý
Hệ thống tài khoản kế toán
Điểm khác nhau giữa Thông tư 200 và Thông tư 99 dễ thấy nhất là việc sắp xếp lại hệ thống tài khoản. Thông tư 99 đã lược bỏ một số tài khoản trung gian nhằm đơn giản hóa việc định khoản, đồng thời thêm mới, sửa đổi tên gọi của một số tài khoản để phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch hiện đại.
Xem thêm: So sánh Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC về hệ thống tài khoản kế toán
Ưu tiên kế toán số và chứng từ điện tử
Nếu Thông tư 200 vẫn còn nặng tính “giấy tờ”, thì Thông tư 99 dành hẳn các chương mục để hướng dẫn về Kế toán trong môi trường số. Doanh nghiệp không còn bắt buộc phải in toàn bộ sổ sách nếu đã đảm bảo lưu trữ an toàn trên hệ thống phần mềm và có chữ ký số hợp lệ. Đây chính là một bước cải tiến của Thông tư 99 thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số toàn diện cho doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Phương pháp trình bày báo cáo tài chính
Thông tư 99 yêu cầu thuyết minh chi tiết hơn về các rủi ro tài chính và khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Đặc biệt, cách phân loại tài sản và nợ phải trả được làm rõ hơn để nhà đầu tư dễ dàng đánh giá sức khỏe tài chính của đơn vị. Đây là một điểm khác nhau giữa Thông tư 99 và Thông tư 200 mà kế toán cần lưu ý để không mắc phải các sai sót trong việc trình bày báo cáo tài chính.
Xem thêm: 5 lợi ích “vàng” của phần mềm kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Lộ trình chuyển đổi sang Thông tư 99 cho doanh nghiệp
Để việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, doanh nghiệp nên thực hiện theo các bước sau:
- Đào tạo nhân sự: Tổ chức các buổi cập nhật kiến thức về Thông tư 99 cho đội ngũ kế toán.
- Cập nhật phần mềm: Liên hệ với nhà cung cấp phần mềm để cập nhật, nâng cấp hệ thống theo thông tư mới.
- Kiểm kê và kết chuyển: Thực hiện kiểm kê tài sản, nguồn vốn và thực hiện bút toán kết chuyển số dư từ các tài khoản cũ sang tài khoản mới theo hướng dẫn của Thông tư 99.
Xem thêm: Top 7 phần mềm tính lương nhân viên phổ biến nhất 2025
Omega sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi hệ thống theo Thông tư 99
Nắm bắt kịp thời những thay đổi trọng yếu của Thông tư 99, đội ngũ chuyên gia tại Omega đã nhanh chóng hoàn tất nghiên cứu và đưa ra phương án cập nhật tối ưu trên các phiên bản phần mềm. Mục tiêu cao nhất là đảm bảo toàn bộ khách hàng đang sử dụng giải pháp của Omega sẽ không bị gián đoạn công việc và thực hiện chuyển đổi dữ liệu một cách mượt mà nhất.
Sự hỗ trợ trực tiếp từ đội ngũ chuyên viên nghiệp vụ
Để thực hiện chuyển đổi thuận lợi, các chuyên viên kỹ thuật và chuyên viên tư vấn nghiệp vụ của Omega sẽ:
- Trực tiếp hỗ trợ cập nhật phần mềm: Trao đổi trực tiếp để nắm bắt yêu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp và đưa ra phương án chuyển đổi phù hợp nhất. Cập nhật hệ thống tài khoản, mẫu biểu… trên phần mềm, kết chuyển số dư từ các tài khoản cũ sang tài khoản mới theo thông tư 99.
- Bảo toàn dữ liệu lịch sử: Cam kết dữ liệu cũ (trước năm 2026) được lưu trữ an toàn, nhất quán và dễ dàng tra cứu, đối chiếu bất cứ khi nào doanh nghiệp cần.
Phạm vi cập nhật tính năng và nghiệp vụ trọng yếu
Phần mềm Omega sẽ được triển khai cập nhật đồng bộ để đáp ứng đầy đủ các quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, bao gồm:
- Hệ thống Danh mục & Chứng từ: Cập nhật lại danh mục tài khoản, mẫu chứng từ kế toán theo đúng quy định mới.
- Sổ sách & Báo cáo tài chính: Tự động hóa việc trích xuất sổ sách kế toán và hệ thống báo cáo tài chính theo đúng chuẩn mực, loại bỏ sai sót thủ công.
- Nghiệp vụ chuyên sâu: Đặc biệt, Omega tập trung xử lý các phần hành phức tạp như: điều chỉnh quy định về tài sản cố định, linh hoạt hóa doanh thu và giá vốn, cập nhật cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt, các quy trình đầu tư tài chính, dự phòng và hợp nhất báo cáo tài chính cho các tập đoàn.
- Tối ưu hóa Chứng từ điện tử và Chữ ký số: Đáp ứng tinh thần “số hóa toàn diện” của Thông tư 99, Omega tăng cường khả năng kết nối:
- Hóa đơn điện tử (E-Invoice) & Hợp đồng điện tử (E-Contract): Tích hợp sâu hơn để tự động hạch toán từ hóa đơn điện tử vào sổ cái.
- Chữ ký số: Hỗ trợ ký số trực tiếp trên các chứng từ kế toán nội bộ và sổ sách kế toán, giúp doanh nghiệp hoàn toàn loại bỏ việc in ấn hồ sơ giấy nếu không cần thiết.
Triển khai đồng loạt trên các phiên bản sản phẩm
Phạm vi cập nhật theo Thông tư 99 sẽ được Omega thực hiện trên tất cả các phiên bản phần mềm hiện hành. Đối với các khách hàng mới đang trong quá trình triển khai hoặc chuẩn bị triển khai, đội ngũ kỹ thuật của Omega sẽ thiết kế hệ thống đáp ứng đúng và đủ các tiêu chuẩn của Thông tư 99 ngay từ đầu.
Xem thêm: Phần mềm ERP là gì? Giải pháp bứt phá cho doanh nghiệp thời đại 4.0
Kết luận
Việc nắm vững các điểm khác nhau giữa Thông tư 200 và Thông tư 99 không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn là “đòn bẩy” để tối ưu hóa quy trình vận hành và minh bạch hóa báo cáo tài chính. Hãy thực hiện chuyển đổi, cập nhật hệ thống và vận hành theo quy chuẩn mới ngay hôm nay để đón nhận những thay đổi tích cực này.
Bạn đang gặp khó khăn trong việc áp dụng Thông tư 99 vào thực tế? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc liên hệ với đội ngũ chuyên gia của Omega để được tư vấn miễn phí nhé!
Hãy thường xuyên theo dõi Omega và Fanpage OMEGA.ERP để cập nhật thêm những thông tin, kiến thức hữu ích về ERP và chuyển đổi số. Đừng ngần ngại liên hệ với Omega qua Hotline : 028 3512 8448 để được tư vấn giải pháp ERP tối ưu cho doanh nghiệp của bạn cũng như những ưu đãi hấp dẫn nhé.
Tác giả,
Lý Đức Hiệp
TP. Tư Vấn – Triển Khai ERP Cty Omega
