Kế toán quản trị quan trọng thế nào đối với Doanh nghiệp

Kế toán quản trị là gì?

Kế toán quản trị là một nhánh mới của ngành kế toán được ra đời trong thời gian hơn 15 năm trở lại đây và đang trở thành xu thế mới của kế toán hiện đại.

Một cách dễ hiểu nhất thì Kế toán quản trị là lĩnh vực chuyên môn của kế toán nhằm nắm bắt các vấn đề thực trạng, đặc biệt là thực trạng tài chính của doanh nghiệp. Qua đó giúp nhà quản lý doanh nghiệp ra quyết định điều hành một cách tối ưu nhất. Thông tin của kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong vận hành doanh nghiệp, đồng thời phục vụ kiểm soát và đánh giá doanh nghiệp đó.

Có hai loại thông tin mà kế toán quản trị sẽ cung cấp bao gồm thông tin tài chính và thông tin phi tài chính. Tất cả các thông tin này được gọi chung lại là thông tin quản lý. Thông tin mà kế toán quản trị cung cấp không phải là thông tin tài chính đơn thuần, trước khi cung cấp thông tin thì kế toán quản trị cần biết rõ mục đích của những thông tin đó.

Kế toán quản trị có vai trò thế nào trong hoạt động của doanh nghiệp?

Các giám đốc điều hành có mục tiêu chung là quản lý hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Các hoạt động hàng ngày đều xoay quanh vấn đề xử lý thông tin và ra quyết định hiệu quả. Vai trò của kế toán quản trị là cung cấp thông tin cho các giám đốc điều hành để phục vụ cho việc ra quyết định.

Thông tin kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong quá trình vận hành doanh nghiệp. Mỗi thông tin của kế toán quản trị thu được là kết quả của quá trình có tính 2 mặt: thông tin và kiểm tra. Vì vậy, khi đề cập đến kế toán quản trị cũng như thông tin của kế toán quản trị, chúng không thể tách rời 2 đặc trưng cơ bản trên. Toàn bộ nội dung về hoạt động sản xuất kinh doanh, từ khâu đầu vào đến khâu đầu ra đều được phản ánh sinh động qua các thông tin kế toán.

Vai trò của Kế toán quản trị trong doanh nghiệp:

  • Lập kế hoạch ngắn và dài hạn: Kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc dự báo các sự kiện kinh tế và kinh doanh trong tương lai, tức là các kế hoạch dài hạn, kế toán quản trị chiến lược, xây dựng chiến lược phát triển chung của công ty.
  • Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin: Kế toán quản trị xây dựng các báo cáo tài chính trong ngắn và dài hạn, các báo cáo này sẽ được chuyển tiếp cho các cấp quản lý ở các cấp độ khác nhau giúp họ thông tin cho việc ra quyết định kinh doanh đúng thời điểm và kịp thời.
  • Duy trì cấu trúc vốn tối ưu: Kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc vối tối ưu cho doanh nghiệp. Kế toán quản trị là người trợ giúp lãnh đạo doanh nghiệp trong việc quyết định tỷ lệ thích hợp giữa Nợ và Vốn cổ phần, đồng thời tư vấn các phương án huy động vốn với chi phí tối ưu (Sử dụng nợ ngân hàng hoặc phát hành cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp…vv).
  • Tham gia vào quy trình quản lý: Người làm kế toán quản trị thực hiện chức năng của nhân viên và cũng có quyền hạn đối với kế toán, nhân viên khác trong văn phòng. Kế toán quản trị cũng là người tư vấn giúp lãnh đạo doanh nghiệp trong các nhu cầu rà soát, kiểm tra thông tin. Kế toán quản trị giúp lãnh đạo tổng hợp thông tin từ các nguồn khác nhau và báo cáo một cách rõ ràng với ban quản lý và đôi khi với các bên bên ngoài nếu được yêu cầu.
  • Kiểm soát: Kế toán quản trị quản lý và phân tích các tài khoản, chuẩn bị các báo cáo như chi phí chuẩn, ngân sách, phân tích dòng tiền, quản lý quỹ, quản lý thanh khoản, đánh giá hoạt động, kiểm soát chi phí..
  • Hỗ trợ ban giám đốc ra quyết định: Kế toán quản trị cung cấp thông tin cần thiết cho ban giám đốc trong việc đưa ra quyết định ngắn hạn như kết hợp sản phẩm tối ưu, mua bán, cho thuê hoặc mua, định giá sản phẩm, ngưng sản phẩm … và các quyết định dài hạn, ví dụ như lập ngân sách vốn, tài trợ dự án …
  • Kế toán quản lý: Kế toán quản trị thiết kế và xây dựng khung công việc cho việc quản trị chi phí và tài chính chung của công ty cũng như chuẩn bị và xây dựng các báo cáo cho việc ra quyết định tài chính.

 

Công việc của một nhà Kế toán quản trị

Là một kế toán quản trị, bạn có thể giám sát các nhân viên kế toán cấp thấp hơn mình, những người sẽ giúp bạn quản lý các công việc kế toán cơ bản của công ty, chẳng hạn như theo dõi và cập nhật số liệu doanh thu và chi phí định kỳ, theo dõi nợ thuế và sử dụng các dữ liệu này để chuẩn bị các báo cáo tài chính như báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và bảng cân đối kế toán…

Tại các công ty nhỏ hơn, bạn có thể tự thực hiện các nhiệm vụ này mà không cần có nhân viên cấp dưới. Kế toán quản trị sẽ phân tích các dữ liệu cơ bản này và đưa ra các chỉ báo, dự báo, ngân sách, phép đo và kế hoạch thực hiện sau đó sẽ trình bày các số liệu này với ban quản lý cấp cao hơn để hỗ trợ cho việc ra các quyết định tài chính tại doanh nghiệp.

Một kế toán quản trị cũng có thể xác định xu hướng và cơ hội để cải tiến, phân tích và quản trị rủi ro, thu xếp việc tài trợ vốn và xem xét việc tài trợ vốn cho các hoạt động cũng như giám sát tính hiệu quả về mặt tài chính cho các dự án hoạt động của công ty. Họ cũng có thể tạo ra và duy trì một hệ thống tài chính của công ty cũng như giám sát các nhân viên lập trình IT và bộ vi xử lý dữ liệu để phân tích và xử lý hệ thống tài chính cho doanh nghiệp. Hơn nữa, kế toán quản trị có thể là một lĩnh vực chuyên môn, chẳn hạn như thuế hoặc lập ngân sách.

 

Kỹ năng cần thiết để trở thành một nhà Kế toán quản trị

Các chuyên gia tài chính đều cho rằng nếu bạn có năng khiếu trong việc làm việc với các con số toán học thì bạn sẽ có nền tảng tư chất thuận lợi để làm công việc của một nhà kế toán quản trị. Tuy nhiên để vươn tới những nấc thang thành đạt trong nghề nghiệp kế toán quản trị, bạn cần có những nền tảng vững chắc về kinh doanh, quy trình sản xuất cũng như các kiến thức về khoa học quản trị. Một nhà kế toán quản trị cần có những kỹ năng sau:

Kỹ năng chuyên môn: Đây là những kỹ năng “cứng”, cơ bản mà các chuyên viên kế toán quản trị, tài chính cần có cho đặc thù công việc và ngành của mình như: Phân tích báo cáo tài chính, kế toán và quản trị chi phí, lập kế hoạch và kiểm soát, lập và phân tích báo cáo quản trị, tài chính Doanh nghiệp và quản trị nguồn ngân sách, quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ, thuế và hệ thống thông tin kế toán… Kỹ năng chuyên môn đòi hỏi cần được đào tạo bài bản tại các trường đại học hoặc các lớp đào tạo nâng cao kiến thức.

Kỹ năng kinh doanh: Các kỹ năng kinh doanh bao gồm lập kế hoạch chiến lược và kiểm soát việc thực hiện chiến lược, phân tích và đánh giá môi trường vĩ mô và các tác động của chúng lên tổ chức, quản trị hệ thống và hoạt động, quản lý các mối quan hệ và quản lý dự án và am hiểu về môi trường luật pháp và tác động lên Doanh nghiệp. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng quyết liệt với sự bùng nổ của công nghệ số, nhà quản trị tài chính chuyên nghiệp ngày nay cần thêm kỹ năng kinh doanh để giúp họ có thêm sự nhạy bén và dễ dàng thích ứng nhanh với sự thay đổi của trị trường.

Kỹ năng con người: Kỹ năng con người được xem như một trong những kỹ năng hết sức quan trọng và cần thiết giúp cho người làm kế toán quản trị, tài chính phát huy hết năng lực và hỗ trợ hiệu quả cho Doanh nghiệp. Kỹ năng con người bao gồm năng lực mở rộng vòng tròn ảnh hưởng của mình lên người khác và tổ chức, kỹ năng đàm phán và thương lượng, kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, giao tiếp, thuyết trình, xây dựng các mối quan hệ và làm việc theo nhóm…

Kỹ năng lãnh đạo: Kỹ năng lãnh đạo không chỉ dành cho các giám đốc tài chính hay các nhà sáng lập Doanh nghiệp. Mỗi cá nhân có thể thể hiện năng lực lãnh đạo và thực hiện vai trò lãnh đạo của mình trong nhóm làm việc và tổ chức. Đó là các kỹ năng hướng dẫn và cố vấn đồng nghiệp, dẫn dắt làm tăng hiệu quả hoạt động dần tới mục tiêu, quản trị sự thay đổi và năng lực động viên và truyền cảm hứng…

Kỹ năng ứng dụng công nghệ số: Ứng dụng công nghệ số là một trong những tiêu chí mới đối với người kế toán quản trị tài chính. Do đó, trong thời đại công nghệ số, kế toán quản trị cần ứng dụng thành thạo các thành tựu công nghệ vào hoạt động, trong đó, ít nhất là việc ứng dụng trong việc lập các báo cáo, nhằm biến những con số tài chính vô hồn thành những những con số biết nói, dễ hiểu… thông qua các cách thức thể hiện với nhiều hiệu ứng hấp dẫn nhờ công nghệ mang lại.

Kỹ năng hoạch định chiến lược: Người làm kế toán quản trị chiến lược là những người không chỉ nắm rõ về hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp mà phải là những người hiểu rõ về thị trường nơi mà Doanh nghiệp tham gia với những đối thủ cạnh tranh và nhóm khách hàng tiềm năng. Trên cơ sở đó, kế toán quản trị chiến lược có thể tham gia vào hoạch định chiến lược phát triển của Doanh nghiệp, đảm bảo tạo được lợi thế cạnh tranh và đạt được hiệu quả tài chính trong dài hạn theo đúng các mục tiêu chiến lược do Ban lãnh đạo Doanh nghiệp đề ra.